Nowotwór u psa – objawy, rodzaje, leczenie i rokowania

Choroby nowotworowe dotyczą nie tylko ludzi, ale również naszych psów. Dla opiekuna taka diagnoza jest często ogromnym wstrząsem i rodzi wiele pytań oraz obaw. Jakie są pierwsze objawy nowotworu u psa? Jakie metody leczenia są dostępne? I jak najlepiej wspierać chore zwierzę? W tym artykule omawiamy najważniejsze informacje dotyczące nowotworów u psów.

Objawy choroby nowotworowej u psa mogą być bardzo zróżnicowane. Zależą przede wszystkim od rodzaju guza i miejsca, w którym się rozwija. U niektórych psów niepokojące zmiany pojawiają się stosunkowo wcześnie, podczas gdy u innych choroba przez dłuższy czas może nie dawać wyraźnych objawów. Do częstych sygnałów ostrzegawczych należą nagła utrata masy ciała, mniejsza aktywność oraz zmiany apetytu.

O chorobie mogą również świadczyć mniej oczywiste objawy bólu, nawracające problemy trawienne, takie jak wymioty lub biegunka, a także widoczne zmiany, na przykład zgrubienia, guzki czy owrzodzenia. Niekiedy pojawiają się też dolegliwości charakterystyczne dla określonych typów nowotworów.

Wzmożone pragnienie i częstsze oddawanie moczu mogą na przykład wskazywać na problemy z nerkami. Z kolei guzek na skórze lub pod jej powierzchnią, którego wielkość okresowo się zmienia, może być objawem guza z komórek tucznych. Niepokojące mogą być również zmiany zachowania, takie jak wycofanie, niepokój czy agresja.

Ważne, aby opiekun zwracał uwagę na tego rodzaju zmiany i ich nie bagatelizował. Dopiero dokładne badanie weterynaryjne, a w razie potrzeby także biopsja, pozwalają ustalić, czy przyczyną objawów jest nowotwór, czy inne schorzenie.

U psów mogą występować różne rodzaje nowotworów — od zmian skórnych po guzy rozwijające się w narządach wewnętrznych. Do najczęściej rozpoznawanych należą:

Nowotwory skóry i błon śluzowych

• Guzy z komórek tucznych (mastocytoma)
  Rozwijają się z komórek tucznych, które biorą udział między innymi w reakcjach alergicznych. Mogą pojawiać się zarówno na skórze, jak i w narządach wewnętrznych.
• Czerniaki
  Podobnie jak u ludzi, u psów mogą występować czerniaki, czyli nowotwory wywodzące się z komórek barwnikowych. Zmiany te mogą rozwijać się na skórze, a także w obrębie błon śluzowych.
• Mięsaki tkanek miękkich
  Nowotwory te powstają między innymi w mięśniach, tkance tłuszczowej lub łącznej. Często naciekają okoliczne tkanki.

Nowotwory układu krwiotwórczego i limfatycznego

• Chłoniaki
  Chłoniaki to złośliwe nowotwory rozwijające się w tkance limfatycznej. Mogą obejmować różne narządy, jednak często prowadzą do powiększenia węzłów chłonnych.

Nowotwory kości

• Kostniakomięsaki
  Kostniakomięsak to agresywny nowotwór kości, który częściej występuje u psów ras dużych i olbrzymich. Zwykle rozwija się w kościach kończyn.

Nowotwory gruczołu mlekowego

• Guzy gruczołu mlekowego
  Ryzyko ich wystąpienia jest większe u niesterylizowanych suk. Wczesna sterylizacja może zmniejszyć prawdopodobieństwo rozwoju tego rodzaju zmian.

Nowotwory naczyń krwionośnych i narządów wewnętrznych

• Naczyniakomięsaki
  Nowotwory te wywodzą się z komórek budujących naczynia krwionośne. Mogą rozwijać się w różnych narządach, między innymi w śledzionie lub sercu.
• Nowotwory wątroby
  Guzy wątroby występują u psów rzadziej, a ich wczesne rozpoznanie może być trudne, ponieważ przez długi czas nie muszą powodować charakterystycznych objawów.

Predyspozycje do rozwoju określonych rodzajów nowotworów mogą różnić się w zależności od rasy psa i uwarunkowań genetycznych. Ryzyko zachorowania wzrasta również wraz z wiekiem, pogarszającą się sprawnością narządów i komórek, występowaniem chorób współistniejących oraz innymi obciążeniami organizmu.

Sposób leczenia nowotworu u psa zależy od rodzaju guza, stopnia zaawansowania choroby oraz ogólnego stanu zdrowia zwierzęcia. Wczesne i prawidłowe rozpoznanie, a także indywidualnie dobrana terapia mogą znacząco poprawić rokowania. Do najważniejszych metod leczenia należą:

• Leczenie chirurgiczne
  Operacja jest często metodą pierwszego wyboru, zwłaszcza w przypadku guzów ograniczonych do jednego obszaru. Jej celem jest całkowite usunięcie zmiany wraz z odpowiednim marginesem zdrowych tkanek.
• Chemioterapia
  Stosuje się ją przede wszystkim w przypadku nowotworów obejmujących cały organizm, a także jako uzupełnienie leczenia operacyjnego. Jej celem jest zahamowanie lub spowolnienie rozprzestrzeniania się komórek nowotworowych.
• Radioterapia
  Może być skuteczna w leczeniu miejscowych zmian nowotworowych. Pozwala zahamować wzrost guza lub zmniejszyć jego rozmiar. W przypadku niektórych nowotworów wykorzystuje się ją również do łagodzenia bólu.
• Immunoterapia
  To nowoczesna metoda leczenia, której celem jest pobudzenie układu odpornościowego do skuteczniejszego rozpoznawania i zwalczania komórek nowotworowych.
• Leczenie uzupełniające i komplementarne
  Jako wsparcie terapii konwencjonalnej bywają stosowane między innymi preparaty z grzybów leczniczych, tradycyjna medycyna chińska, fitoterapia czy terapie enzymatyczne. Ich zadaniem może być łagodzenie działań niepożądanych leczenia i wspieranie ogólnej kondycji organizmu. Każdą taką metodę należy wcześniej omówić z lekarzem weterynarii, aby nie kolidowała z podstawowym leczeniem onkologicznym.
• Odpowiednie żywienie
  Dostosowanie diety do szczególnych potrzeb organizmu psa chorego na nowotwór może stanowić istotny element terapii wspomagającej.
• Leczenie paliatywne
  Gdy wyleczenie nie jest już możliwe, opieka paliatywna pomaga łagodzić ból i inne dolegliwości, a także jak najdłużej utrzymać dobrą jakość życia psa.

Wybór odpowiedniej terapii i jej dalsze prowadzenie wymagają ścisłej współpracy między lekarzem weterynarii, innymi specjalistami oraz opiekunem psa. Ważne jest, aby plan leczenia był dostosowany do rodzaju nowotworu, stanu zdrowia zwierzęcia i jego indywidualnych potrzeb. Równie istotne jest wsparcie emocjonalne opiekuna, który podczas choroby psa często mierzy się z trudnymi decyzjami i dużym obciążeniem psychicznym.

Niekiedy mimo leczenia i wszelkich starań nie udaje się zatrzymać choroby. W takich chwilach najważniejsze staje się dobro psa. Gdy jego codzienność wiąże się przede wszystkim z cierpieniem i ograniczeniami, decyzja o eutanazji może być wyrazem miłości i troski.

Spokojne pożegnanie pozwala zwierzęciu odejść bez dalszego bólu, a opiekunowi daje możliwość pożegnania się w godny sposób. W uporaniu się ze stratą może pomóc również wcześniejsze ustalenie kwestii organizacyjnych oraz wybór odpowiedniej formy pochówku. Plan Pożegnania ROSENGARTEN daje opiekunom możliwość spokojnego przygotowania się na ten trudny moment i wcześniejszego określenia najważniejszych decyzji związanych z pożegnaniem ukochanego zwierzęcia.